Οι κύκλοι του «εγώ» μου –δραστηριότητα ενσυναίσθητης κατανόησης

item3Άννα Παππά
δασκάλα-συγγραφέας

«Είναι σημαντικό να μπορoύμε να δούμε με τα μάτια του άλλου και να ακούμε με τα αυτιά του» Alder

Για να μπορέσει ο δάσκαλος να λειτουργήσει αποτελεσματικά μέσα σε ένα μαθητοκεντρικό μοντέλο μάθησης και για να μπορέσει να υπάρξει μια εποικοδομητική, βοηθητική διαπροσωπική σχέση, θα πρέπει να εφαρμόσει δράσεις κατάλληλες να εμψυχώσουν, που να υποστηρίζουν τους μαθητές  και να δείξει ταυτόχρονα ευαισθησία στις κοινωνικές και συναισθηματικές τους ανάγκες.

Οι «κύκλοι του εγώ μου» είναι μια δραστηριότητα που θα βοηθήσει τους μαθητές, να διερευνήσουν  τα διαφορετικά χαρακτηριστικά  της  ταυτότητάς τους και τον δάσκαλο να κατανοήσει τον κόσμο των μαθητών του, έτσι όπως οι ίδιοι τον αντιλαμβάνονται και να αποκρυπτογραφήσει συγκεκριμένα χαρακτηριστικά της προσωπικότητάς τους.
Στο πρώτο στάδιο της δράσης, το διερευνητικό, ο κάθε μαθητής ενθαρρύνεται να εκφράσει ελεύθερα τις σκέψεις και τα συναισθήματά του. Στο δεύτερο στάδιο, αυτό της ενόρασης, ο δάσκαλος – εμψυχωτής πρέπει να μπορεί να διακρίνει και να κατανοήσει τα στοιχεία εκείνα που κινητοποιούν ή εμποδίζουν τον μαθητή να επιτύχει. Στο στάδιο αυτό απαιτείται από τον δάσκαλο να χειριστεί την προσέγγιση με λεπτότητα και προσοχή, ώστε να μην παρεξηγηθεί. Στο τρίτο στάδιο έχουμε την αυτοαποκάλυψη, που είναι η συσχέτιση των «πιστεύω» όλων των μελών της ομάδας-τάξης. Αυτή η αντιστοιχία εμπειριών, σκέψεων ή συναισθημάτων μεταφέρει στον μαθητή το μήνυμα της ενσυναίσθησης κι έτσι προάγεται η ενόραση.
Το βασικό ερώτημα που μπορούμε να θέσουμε σε εμάς και στους μαθητές μας είναι: Ποιος είμαι; Ποιοι είμαστε; Τι είναι αυτό που μας κάνει μοναδικούς; Τι είναι σημαντικό για εμάς;
Πριν από την ολοκλήρωση αυτής της δραστηριότητας είναι απαραίτητο και ο δάσκαλος να κάνει τη δική του ταυτότητα στους «κύκλους»  για να δείξει ότι η ανταλλαγή πληροφοριών δεν αφορά μόνο τα παιδιά, αλλά όλη την ομάδα-τάξη συμπεριλαμβανομένου και του ίδιου.
Υπάρχουν πολλά στοιχεία του εγώ μας που μπορούμε να παρουσιάσουμε, π.χ. τις ελπίδες και τα όνειρα, τόπος γέννησης, τόπος που ζει, η οικογένεια, οι φόβοι, τα κατοικίδια ζώα, την ομάδα, το αγαπημένο φαγητό κλπ.
Ένα χάρτινο άσπρο πιάτο ή χαρτόνι με ομόκεντρους κύκλους, χρώματα  και οι κάρτες εμψύχωσης- συζήτησης είναι τα υλικά μας. Στο κέντρο του πιάτου τους, παιδιά δάσκαλος θα σχεδιάσουν  μια εικόνα του εαυτού τους και θα περιγράψουν τις διάφορες πτυχές του εγώ τους. Θα τοποθετήσουν   τα σημαντικότερα, για αυτούς,  χαρακτηριστικά της ταυτότητάς τους στο κέντρο και αυτά που είναι λιγότερα σημαντικά πιο μακριά. Στη συνέχεια οι μαθητές σε μικρότερες ομάδες θα μοιραστούν την ταυτότητά τους με τα υπόλοιπα μέλη για να ταυτιστούν ή για να διαφοροποιηθούν μεταξύ τους. Σημαντικό είναι να κατανοήσει το κάθε μέλος  τι είναι αυτό που το καθιστά διαφορετικό, αλλά και τόσο σημαντικό για την ομάδα. Στον κύκλο ολομέλειας γίνεται συζήτηση και  αναγνωρίζουν στοιχεία του εγώ τους  στο εγώ των άλλων.

η ιδέα προέρχεται από το SLN

πηγή

η ιστορία της συγνώμης …

943600_10151652295725865_878624058_nΜια μικρή ιστορία που μπορούμε να τη διαβάσουμε στα παιδιά μας  και να ξεκινήσουμε το μάθημα των κανόνων…
«Δύο φίλοι περπατούν στην έρημο.
Κάποια στιγμή τσακώθηκαν και ο ένας από τους δύο έδωσε ένα χαστούκι στον άλλο.
Αυτός ο τελευταίος, πονεμένος, αλλά χωρίς να πει τίποτα, έγραψε στην άμμο:
«Σήμερα ο καλύτερός μου φίλος με χαστούκισε».
Συνέχισαν να περπατούν μέχρι που βρήκαν μια όαση όπου αποφάσισαν να κάνουν μπάνιο. Αλλά αυτός που είχε φάει το χαστούκι παραλίγο να πνιγεί και ο φίλος του τον έσωσε.
Όταν συνήλθε, χάραξε πάνω σε μια πέτρα: » Σήμερα ο καλύτερός μου φίλος μού έσωσε τη ζωή».
Αυτός που τον είχε χαστουκίσει και στη συνέχεια του έσωσε τη ζωή, τον ρώτησε:
«Όταν σε χτύπησα, έγραψες πάνω στην άμμο, και τώρα έγραψες πάνω στην πέτρα. Γιατί;»
Ο άλλος φίλος απάντησε:
«Όταν κάποιος μας πληγώνει, πρέπει να το γράφουμε στην άμμο,
όπου οι άνεμοι της συγνώμης μπορούν να το σβήσουν.
Αλλά όταν κάποιος κάνει κάτι καλό για μας, πρέπει να το χαράζουμε στην πέτρα,
όπου κανένας άνεμος δεν μπορεί να το σβήσει».
Ας μάθουμε να γράφουμε τα τραύματά μας στην άμμο και να χαράζουμε τις χαρές μας στην πέτρα…

πηγή

Η Σημασία της Αναγνώρισης των Συναισθημάτων

rick-and-morty-1767411__340«Πώς αισθάνεσαι;»

Πολλές φορές κάνουμε αυτή την ερώτηση ο ένας στον άλλο και συνήθως εννοούμε: «Πώς είσαι;» ή ακόμα και «Τι κάνεις;», με τις αυτόματες απαντήσεις σε αυτά τα ερωτήματα να είναι συνήθως πτυχές του «Καλά είμαι». Όμως αυτό που εννοούμε εδώ είναι: «Πώς αισθάνεσαι πραγματικά;»

Παρά το γεγονός ότι η συναισθηματική μας κατάσταση επηρεάζει βαθιά την ποιότητα της ζωής μας, πολλοί από εμάς δεν γνωρίζουμε πώς αισθανόμαστε σε κάθε δεδομένη στιγμή ή ποια μπορεί να είναι η επίδραση του κάθε συναισθήματος. Οι περισσότεροι δε δίνουμε μεγάλη προσοχή στα συναισθήματά μας και προτιμούμε να μην τα εκφράζουμε, ώστε να μην γίνονται εμπόδιο κατά τη διάρκεια της ημέρας μας.

Δυστυχώς όμως, αυτό δεν είναι δυνατόν. Δεν είμαστε μηχανές, ούτε ρομπότ.

Σκεφθείτε πώς αισθάνεστε όταν βρίσκεστε στην καλύτερη διάθεση. Πώς μπορείτε τότε να χαρακτηρίσετε τον εαυτό σας;

Στην καλύτερη περίπτωση, αισθανόμαστε θετικά, είμαστε χαρούμενοι, νιώθουμε αυτοπεποίθηση, ηρεμία, συγκέντρωση, ενθουσιασμό, είμαστε ανοιχτοί και αισιόδοξοι. Επίσης νιώθουμε πιο παραγωγικοί και έχουμε καλύτερες σχέσεις με τους άλλους.

Στη χειρότερη περίπτωση, συνήθως βιώνουμε τα αντίθετα συναισθήματα: αρνητικότητα, δυστυχία, αυτοαμφισβήτηση, ανυπομονησία, ευερεθιστότητα, αμυντικότητα και απαισιοδοξία. Νιώθουμε ότι η αίσθηση της προσωπικής μας αξίας βρίσκεται σε κίνδυνο, το όραμά μας στενεύει και η ενέργειά μας καταναλώνεται στην αυτοπροστασία.

Φανταστείτε ότι αισθάνεστε να παραμονεύει στο σκοτάδι μια σοβαρή απειλή για τη σωματική σας ευεξία. Στη συνέχεια θα σας ζητηθεί να λύσετε ένα πολύπλοκο πρόβλημα. Τί θα κάνετε; Σε αυτή την  αντίδραση «μάχης ή φυγής», δύσκολα θα μπορούσατε να σκεφτείτε καθαρά ή δημιουργικά και θα ήταν ακόμη πιο δύσκολο να συνεργαστείτε αποτελεσματικά.

Οι περισσότεροι από εμάς κινούνται κατά μήκος του φάσματος μεταξύ καλύτερου και χειρότερου όλη την ημέρα, ανάλογα με το τι συμβαίνει γύρω μας. Συνέχεια