Συναισθηματικές Δεξιότητες (υλικό – δραστηριότητες)

untitled-1-copyεπιμέλεια: Άννα Παππά
δασκάλα-συγγραφέας
Την πρώτη εβδομάδα του Φεβρουαρίου ο τομέας  Αγωγής Υγείας της Ανατολικής Θεσσαλονίκης, με υπεύθυνο τον συνάδελφο κ. Γιάννη Τομπούλογλου και εισηγήτριες-συντονίστριες τις δασκάλες Παππά Άννα, Παπαϊωάννου Κατερίνα και Παπαθανασίου Ευαγγελία , διοργάνωσε εκπαιδευτική σειρά σεμιναρίων-βιωματικών εργαστηρίων, με θέμα την ανάπτυξη των συναισθηματικών δεξιοτήτων στα παιδιά.
Οι δραστηριότητες σχεδιάστηκαν από την ομάδα συντονιστών-επιμορφωτών με προσανατολισμό τις αρχές της κοινωνικής εποικοδόμησης της γνώσης και της θεωρίας της Δραστηριότητας, όπου αναγνωρίζεται η σημασία της κοινωνικής αλληλεπίδρασης στη μαθησιακή διαδικασία.

Ο ρόλος του δασκάλου είναι σημαντικός γιατί εκτός από οργανωτής και συντονιστής της εκπαιδευτικής διαδικασίας, λειτουργεί και ως σύμβουλος,ως υποστηρικτής και 123-copyως εμψυχωτής. Εμψυχωτής και όχι ψυχολόγος.

Τα συναισθήματά μας, αυτά που τουλάχιστον εντοπίζουμε και αναγνωρίζουμε,  είναι τόσα πολλά που τις περισσότερες φορές γίνονται κόμποι. Πρέπει να συζητούμε τα πάντα με τα παιδιά μας, να εξωτερικεύσουμε και τα δικά μας συναισθήματα, αφού πρώτα τα αποδεχθούμε και χωρίς να θέλουμε να επιβάλουμε στα παιδιά τα δικά μας να γίνουν δικά τους για να λυθούν οι κόμποι… Να λυθούν οι κόμποι μέσα στην ομάδα-τάξη. Να είναι το λύσιμο μια πράξη απελευθερωτική για όλους μας… Πρέπει μέσα από ασκήσεις να μάθουμε να αναγνωρίζουμε το συναίσθημα της στιγμής και να το διαχειριζόμαστε.
Ομάδα τάξης;Η ομάδα τάξης είναι κάτι διαφορετικό από την ομάδα συνάθροισης μαθητών.Έχει ξεχωριστή οντότητα, είναι από μόνη της ένα σύνολο με κοινή ταυτότητα και αλληλεπίδραση μεταξύ των παιδιών και του δασκάλου.
Ο δάσκαλος είναι ένα πρόσωπο και όχι μια απρόσωπη υλοποίησης ενός υποχρεωτικού προγράμματος μαθημάτων. Και όλοι μαζί μαθητές και δάσκαλος  θα γίνουν  περισσότερο αποτελεσματικοί, όταν θα μπορέσουν  να αποδεχθούν  τον εαυτό τους, και να είναι ο εαυτός τους. Συνέχεια

Advertisements

Μια ταινία … μια αξία ζωής (υλικό)

Οι αξίες διαμορφώνουν την προσωπική μας ταυτότητα και μέσα από αυτές αναγνωρίζουμε τον εαυτό μας και γινόμαστε μοναδικοί και μοναδικές. Η σημαντικότητά τους δεν περιορίζεται μόνο στο να μας καθοδηγούν, αλλά αποτελούν κίνητρα και στοιχεία έμπνευσης. Οι αξίες, επίσης, υπάρχουν γύρω μας, είτε εμείς τις αναγνωρίζουμε, είτε όχι. Η ζωή δεν είναι καθόλου εύκολη όταν εκείνες δεν είναι συνοδοιπόροι μας. Γι’ αυτό το λόγο, είναι σκόπιμο να προκαλέσουμε τα παιδιά μας να ψάξουν και να ορίσουν το αξιακό τους σύστημα, που σημαίνει στην ουσία τις προτεραιότητές τους. Η διερεύνηση μέσα από το οπτικοακουστικό υλικό που προτείνεται είναι μία αέναη άσκηση με τον εαυτό μας. Η δύναμη της φιλίας, η μητρότητα, η αποδοχή της διαφορετικότητας του καθένα μας ξεχωριστά είναι μερικές από αυτές που θα σηματοδοτήσουν τη ζωή. Μερικές φορές πρέπει κανείς να χάσει τα πάντα στην καθημερινότητά του, για να εκτιμήσει αυτά που πραγματικά αξίζουν στη ζωή. Ταινίες της καρδιάς, της ψυχής και των πανέμορφων μηνυμάτων ζωής. Ταινίες ένα μάθημα ζωής, ένα μάθημα αθλητισμού, ένα μάθημα για την δύναμη της ανθρώπινης θέλησης.

 

 

Όταν τα παιδιά μας λένε «Τι είναι αγάπη»

capture2Τι πιστεύουν τα παιδιά για την αγάπη; Η πρόταση του δασκάλου-εικαστικού Δημήτρη Ταντανόζη που υλοποιήθηκε στα πλαίσια του προγράμματος «Εκφράζοντας τα συναισθήματα-Η Αγάπη» βοηθά να εκφράσουν τα μικρά μας παιδιά την άποψή τους για την αγάπη, αλλά και να την περιγράψουν.Ρομαντικά, τρυφερά, συγκινητικά μα πάνω από όλα αληθινά τα τιτιβίσματα αγάπης! Το σημαντικότερο, τη δίνουν απλόχερα, χωρίς διακρίσεις, χωρίς ανταλλάγματα…
Η αγάπη είναι μοναδική
Η αγάπη είναι μία καρδιά γεμάτη λουλούδια
Η αγάπη μπορεί
Η αγάπη είναι μέλι
Η αγάπη είναι καρδιές μόνο κόκκινες
Η αγάπη είναι πάντα δίπλα σου
Η αγάπη με ενδιαφέρει
Η αγάπη είναι μπλε

Αντιμετωπίζοντας τον θυμό

o-stubborn-child-facebook-225x225«Ένα παιδί ρώτησε κάποτε έναν γέροντα:
Μου είπαν πως μέσα μας κατοικούν δύο λύκοι.
Ένας λευκός που συμβολίζει όμορφα πράγματα,
όπως η αγάπη για τη ζωή, η χαρά και η αισιοδοξία
και ένας μαύρος που συμβολίζει την κακία, το φόβο, το θυμό…
Αυτοί οι δύο συγκρούονται διαρκώς.
Ποιος απ’ τους δύο νικάει τελικά;
Και ο γέροντας με σιγουριά τού απάντησε:
Αυτός τον οποίο θρέφεις πιο πολύ!»
(ινδιάνικη ιστορία)

ΘΥΜΟΣ:
Ένα συναίσθημα που χαρακτηρίζεται από μια έντονη αίσθηση δυσαρέσκειας και μερικές φορές την επιθυμία για εκδίκηση, συνήθως ενεργοποιείται από μια πραγματική ή φανταστική αδικία στο θύμα.

Ας ενθαρρύνουμε να εκφράσουν τα παιδιά τα συναισθήματά τους. Συνήθως ένα συναίσθημα προηγείται μιας οργισμένης αντίδρασης. Μπορεί αυτό να είναι η απογοήτευση, η αμηχανία, η ντροπή.
Μια τάξη σαφής, συνεπής, που ο μαθητής αντιμετωπίζεται δίκαια, με σεβαστούς από όλους κανόνες,  είναι η τάξη που μπορεί να βοηθήσει.
Εάν ένα θυμωμένο παιδί μείνει μόνο του παρέα με τον θυμό του, τότε θα έχει:
κακή σχολική επίδοση
διαπροσωπικές συγκρούσεις
λεκτικές ή σωματικές επιθέσεις

anger_childΌταν είμαστε θυμωμένοι, νιώθουμε σφιγμένοι στο σώμα μας. Η καρδιά μας χτυπά γρήγορα, το πρόσωπό μας είναι κόκκινο και  αισθανόμαστε κάπως «ξαναμμένοι».
Ο θυμός είναι ένα συναίσθημα που φέρνει σε δύσκολη θέση και αυτόν που το βιώνει και τους γύρω  του. Όμως, είναι ένα φυσιολογικό συναίσθημα, που κάποιες φορές είναι απαραίτητο να το αισθανθούμε.
Το συναίσθημα του θυμού είναι, λοιπόν, φυσιολογικό, οι πράξεις που προκαλούν, όμως  πόνο στους άλλους δεν είναι.
Βρήκα στο διαδίκτυο τεχνικές χαλάρωσης, τις οποίες μπορούμε να χρη­σιμοποιήσουμε κάθε φορά που έχουν κάποια παιδιά  ένταση στο σχολικό περιβάλλον.

«Το θυμωμένο μακαρόνι»
Σηκωνόμαστε όλοι όρθιοι και στεκόμαστε «θυμωμένοι», με σφιγμένο το σώμα μας, όπως ένα άβραστο μακαρόνι. Φανταζόμαστε πως είμαστε μέσα σε μια μεγάλη, τεράστια κατσαρόλα. (Βεβαιωνόμαστε ότι τα παιδιά είναι σε απόσταση μεταξύ τους ώστε να μπορούν να ξαπλώσουν κατόπιν στο πάτωμα.)
Λέμε στα παιδιά.Και τώρα… φανταστείτε ότι πέφτει επάνω σας «το νερό της ηρεμίας» και γυρίζετε γύρω-γύρω, σαν να σας ανακατεύει μια κουτάλα. Μαλακώνετε. Γίνεστε τόσο μαλακοί που δεν μπορείτε πια να σταθείτε όρθιοι και πέφτετε σιγά-σιγά κάτω και μετά ξαπλώνετε στον πάτο της κατσαρόλας. Τώρα είστε τελείως μαλακοί. Το σώμα σας είναι χαλαρωμένο. Ο θυμός έχει φύγει. Για να το ελέγξουμε , περνάμε πάνω από όλα τα παιδιά και βεβαιωνόμαστε ότι έχουν βράσει καλά τα μακα­ρόνια. Αν είναι «έτοιμα για σερβίρισμα», πρέπει σηκώνοντας το χέρι τους και αφήνοντας το να πέφτει απαλά. Τα παιδιά πρέπει να είναι πραγματικά χαλαρωμένα.
Κάνε κλικ εδώ και διάβασε την επιστολή προς γονείς

thimos27Πίσω από τον θυμό κρύβονται άλλα συναισθήματα. Μία ιδέα που είδα στο διαδίκτυο και άρχισα να τους εξιστορώ μια προσωπική εμπειρία που με έκανε να θυμώσω. Παρουσίαζα  σταδιακά τα συναισθήματα που βίωνα μέχρι να φθάσω στον θυμό και τα κατέγραφα  στα υλικά ενός σάντουιτς. Φτιάξαμε το σάντουιτς του Θυμού !
Κάνε κλικ εδώ για περισσότερες δράσεις.

Παίρνουμε υφάσματα και παίζουμε μαζί τους με διάφορους τρόπους.
Τα στρώνουμε κάτω και βάζουμε πάνω τους όλα όσα μας θυμώνουν. Δένουμε σαν πουγκί το ύφασμά μας και το κουβαλάμε. Είναι πολύ βαρύ.
Το σηκώνουμε ψηλά και το πετάμε.Χορεύουμε ελεύθεροι και ανάλαφροι.Ξαπλώνουμε στο ύφασμα και σκεφτόμαστε πράγματα που μας κάνουν να νιώθουμε όμορφα. Κάνε κλικ εδώ για περισσότερες δράσεις.

Μια τεχνική που οπτικοποιεί τον θυμό και βοηθά τα παιδιά να τον κατανοήσουν είναι «τα θυμωμένα μπαλόνια« εξηγεί ο Φώτης Παπαναστασίου Ειδικός Παιδαγωγός MSc Σχολική Ψυχολογία στο infokids.  Η συγκεκριμένη τεχνική βοηθά τα παιδιά να διαχωρίσουν τον θυμό από την επιθετικότητα, να δουν τι συμβαίνει όταν δεν εξωτερικεύουμε ή δεν εκτονώνουμε ορθά το θυμό μας και να καταλάβουν πως να θυμώνει κάποιος είναι αποδεκτό και φυσιολογικό.

Περιγραφή της τεχνικής

Δίνουμε στο παιδί να φουσκώσει ένα μπαλόνι ή του το φουσκώνουμε εμείς και το δένουμε. Εξηγούμε στο παιδί ότι το μπαλόνι είναι το σώμα μας κι ο αέρας είναι ο θυμός. Δίνουμε το μπαλόνι στο παιδί να το επεξεργαστεί και το ρωτάμε αν μπορεί ο αέρας να βγει από το μπαλόνι. Του περιγράφουμε πως έτσι ακριβώς είναι κι αυτός όταν είναι θυμωμένος. Ρωτάμε το παιδί αν θα μπορούσε να σκεφτεί καθαρά αν το μπαλόνι είναι το μυαλό του κι ο θυμός έπιανε όλο το χώρο.

Μετά δίνουμε μια καρφίτσα στο παιδί και του ζητάμε να σκάσει το μπαλόνι. Το ρωτάμε αν ήταν αυτός ο πιο ασφαλής τρόπος για βγάλει τον αέρα ή όχι και γιατί. Χρησιμοποιήστε το στιγμιαίο φόβο του παιδιού την ώρα που σκάει το μπαλόνι για να δείξετε πως έτσι αισθάνονται οι άλλοι γύρω του όταν γίνεται επιθετικός. Προσπαθήστε να εξηγήσετε στο παιδί πως αν το μπαλόνι ήταν άνθρωπος, το σκάσιμο του μπαλονιού θα ήταν μια επιθετική συμπεριφορά. Ζητήστε από το παιδί να σας πει αν είναι σωστό να εκφράζουμε το θυμό μας με αυτό τον τρόπο.

Στη συνέχεια φουσκώνουμε άλλο μπαλόνι, αλλά δεν το δένουμε. Το δίνουμε στο παιδί να το κρατήσει και του ζητάμε να αφήσει λίγο αέρα να βγει και να κρατήσει ξανά τις άκρες σφιχτά. Ρωτάμε το παιδί αν παρατηρεί την αλλαγή του μεγέθους κι αν αν για να γίνει αυτό χρειάστηκε να σκάσουμε το μπαλόνι. Τονίζουμε το γεγονός ότι το μπαλόνι δεν έσκασε αλλά και το γεγονός ότι κανείς γύρω του δεν έπαθε κάτι. Μετά ζητάμε από το παιδί να αφήσει σιγά σιγά όλο τον αέρα να βγει από το μπαλόνι.

Τέλος, συζητάμε με το παιδί και του θυμίζουμε πως αν αφήσουμε τον θυμό να μαζευτεί μέσα μας, κάποια στιγμή θα εκραγούμε όπως το μπαλόνι και μπορεί να κάνουμε κακό στον εαυτό μας ή στους γύρω μας. Ως συνέχεια της τεχνικής, μπορούμε να ζητήσουμε από το παιδί να γράψει πάνω σε μπαλόνια τι τον θυμώνει και να του ζητήσουμε να τα φουσκώσει ανάλογα με το τι τον θυμώνει περισσότερο και τι λιγότερο.

πηγή